Biografie totipotencjalistów są zawsze niezwykle ciekawe i nie chodzi mi tylko o tych sławnych, ale też o historie ludzi, którzy są tuż obok nas. Na pierwszy ogień jednak wezmę samego Leonardo da Vinci, którego pasjonującą biografię pióra Waltera Isaacsona przeczytałam ostatnio. Autor na końcu książki zamieścił rozdział zatytułowany tak, jak ten wpis. W dwudziestu punktach wymienia najważniejsze przesłania wielkiego artysty renesansu i pokazuje jak te wskazówki równie dobrze mogą nam służyć w XXI wieku, w erze komputerów, sztucznej inteligencji i lotów kosmos.
- PIELĘGNUJ CIEKAWOŚĆ
Talent, pieniądze i wykształcenie to wspaniałe rzeczy, ale to co wyróżnia wielkie umysły to nade wszystko ciekawość. Ciekawość wszystkiego wokół, bez ograniczeń i lęku o wyśmianie. Dociekliwość w codziennym doświadczaniu świata, bez podziału na mądre i głupie czy użyteczne i bezsensowne pytania, to klucz to nowatorskiego myślenia i zmiany paradygmatów. Jak zbudowany jest język dzięcioła, kwadratura koła czy fizyka kwantowa – idź tam, gdzie wiedzie Cię Twoja ciekawość i zapisuj wszystkie pytania. - SZUKAJ WIEDZY DLA NIEJ SAMEJ
Konia z rzędem temu, kto choć raz nie usłyszał osławionego pytania “po co się tego uczysz?”, a do kompletu “czy można na tym zarobić?”. Tymczasem wiedzę nie zawsze da się tak po prostu zmonetyzować, a sam proces nauki często po prostu daje radość. Ale jeśli ktoś potrzebuje uzasadnienia to proszę: wiedza poszerza horyzont myślenia i nadaje rzeczom większy kontekst. Nie patrzysz tylko przez dziurę w płocie, a to bywa kluczowe. - NIECH ŚWIAT CIĘ STALE ZADZIWIA
Spotykam ludzi, którzy czasem nie do końca wiedzą jaka jest pora roku, a wchodząc do pomieszczenia nawet nie widzą koloru ścian. Uwielbiam cytat z Muminków: “Oni są zupełnie inni niż ja (…). Potrafią czuć, widzą kolory i słyszą dźwięki, ale co czują, widzą i słyszą i dlaczego, to ich nic a nic nie obchodzi.” Utrzymywanie tego zdumienia światem, tego jak perfekcyjnie działa i popadanie w zachwyt nad najzwyklejszymi rzeczami to cecha wizjonerów i odkrywców. Pytaj dlaczego rzeczy są, jakie są, a odkryjesz całe wszechświaty i nigdy nie będziesz się nudzić. - OBSERWUJ
Miałam kiedyś dość rozbudowany biogram na FB, teraz mam tylko jedno słowo: obserwator. Waga umiejętności obserwacji jest nie do przecenienia. A powstrzmywanie się od działania na rzecz uważnego przyglądania się pozwala odkryć nieznaną wcześniej istotę zjawisk. Pozwala zadawać nowe pytania o ich mechanizm czy przyczynowo-skutkową naturę. Oczywiście obserwacja podsyca ciekawość i odwrotnie. A spojrzenie na siebie i swoje problemy okiem obserwatora pozwala złapać dystans i nieraz podjąć znacznie lepsze decyzje. - ZACZNIJ OD SZCZEGÓŁÓW
To wskazówki Leonarda odnośnie do sztuki prowadzenia obserwacji: bez zrozumienia szczegółow nie pojmiesz ogółu zjawiska. Można się sprzeczać, ale w wielu przypadkach to takie podejście bywa najwłaściwsze. Krok po kroku, detal po detalu, jak czytanie tekstu słowo po słowie. To ciekawa umiejętność i warto ją po prostu potrenować. - WYOBRAŹ SOBIE CZEGO NIE MOŻESZ ZOBACZYĆ
Tutaj pole do popisu jest ogromne. Wystaczy choćby wspomnieć Nicolasa Teslę, które swoje wynalazki testował w wyobraźni i jak sam przyznawał ten sposób nigdy go nie zawiódł. Bywał szczerze zdumiony, że ludzie wydają ogromne pieniądze na budowanie prototypów maszyn czy urządzeń. Bujna wybraźnia to nie tylko narzędzie naukowców i artystów, sportowców czy podróżników, ale to też niezwykle przydatna cecha w życiu codziennym każdego z nas. Tak rozwija się kreatywność i umiejętność łączenia w całość różnych elementów. - ŚMIAŁO MIERZ SIĘ Z NIEZNANYM
Czas pandemii i inne czarne łabędzie pokazują, że to jest niezwykle cenna umiejętność. Leonardo wydawał się być niestrudzony w dociekaniach. Jego analiza ruchu płynącej wody miała 730 spostrzeżeń i 67 terminów na jego opisanie, a poszukiwanie kwadratury koła w jednym tylko z notatników to 169 prób. Osławiona już analiza proporcji budowy człowieka i konia objęła mnóstwo obliczeń i rysunków pomocniczych. Cokolwiek istnieje, warte jest poznania. - DAJ SIĘ ROZKOJARZYĆ
Niektórzy biografowie Leonarda utyskiwali, że przez jego podążanie ciągle za czymś nowym nie skończył wielu swoich prac. Moi czytelnicy też czasem o tym piszą, że znów są “nigdzie”, bo tak wiele dróg ich porwało. Czy rzeczywiście? Co dałby nam Leonardo skrupulatnie kończący w terminie wszystkie swoje obrazy? Czyż nie warto dla jego arcydzieł zapomnieć o kilku porzuconych projektach? A z tych wycieczek w boczne drogi nigdy nie wracasz przegrany, bo to wzbogaca intelekt i buduje sieć skojarzeń, które nie wiadomo kiedy jeszcze się przydadzą. - SZANUJ FAKTY
Eksperymenty i krytyczne myślenie to była domena Leonarda. Badał uparcie swoje hipotezy i łatwo je porzucał, gdy pojmował, że się mylił. Nie bój się zmieniać swojego zdania w obliczu nowych faktów, szukaj prawdy tak długo jak trzeba. Wszystko jest zmienne, a my wciąż dowiadujemy się o świecie nowych rzeczy. - POZWÓL SOBIE NA PROKRASTYNACJĘ
To kolejna typowa dla naszego bohatera cecha. Nieustanne odładanie terminów, nierzadko w nieskończoność, bez względu na kary czy konsekwencje jakimi mu grozili zrozpaczeni i zupełnie bezsilni zleceniodawcy. Księciu Ludwikowi tłumaczył, że jeśli ma być twórczo płodny nie można go pospieszać. To nicnierobienie w przypadku ludzi kreatywnych nigdy nie jest bezowocne, a leżenie na hamaku tylko pozornie wygląda na lenistwo. Podobnie jak “nagły” przebłyk geniuszu, bo za nim zawsze stoją całe godziny “błądzenia w obłokach”. Ważne tylko, by leniuchujący umysł był syty ideami i pomysłami.
I jak? Miał rację ten jeden z najbardziej eleganckich, modnych i pięknych twórców epoki odrodzenia? A może to tylko gadanie marzyciela, który większość swoich wynalazków zostawił na papierze i nigdy, choć o tym marzył, nie wzniósł się w przestworza?
To pierwsza część wskazówek Mistrza, a kolejne dziesięć porad już wkrótce.
Tymczasem niech się Wam darzy!
Cytat pochodzi z książki Lato Muminków, Tove Jansson wyd. Nasza Księgarnia 1994
